Dolandırıcılık suçu TCK m. 157’de düzenlenmiştir. Nitelikli dolandırıcılık suçu TCK m. 158’de düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre nitelikli dolandırıcılık,
“Nitelikli dolandırıcılık
Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik: 3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[70]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır. “ olarak tanımlanmıştır.
Dolandırıcılık suçunun nitelikli hali de kişilerin malvarlığına karşı işlenen bir suçtur. Kanun, dolandırıcılık suçu ile kişilerin malvarlığını korumayı hedeflemiştir. Dolandırıcılık suçu ile ilgili CMK m.128 uyarınca kişilerin hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilir. Nitelikli dolandırıcılık suçunda tutukluluk süresi en çok 2 yıldır. Zorunlu hallerde ise 3 yıl daha uzatılabilir. Yani nitelikli dolandırıcılık suçunda tutukluluk süresi 5 yıla çıkabilmektedir. Nitelikli dolandırıcılıkta olağan dava zamanaşımı süresi 15 yıl olup bu suç ile ilgili zincirleme suç hükümleri uygulanabilmektedir. Nitelikli dolandırıcılık yargılaması ise ağır ceza mahkemesinde yapılmaktadır.
NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK SUÇUNDAN NE KADAR CEZA ALINIR?
Nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası üç yıldan on yıla kadar hapis cezası ve beşbin güne kadar da adli para cezası olarak belirlenmiştir. Ancak, nitelikli dolandırıcılığın,
- Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
- Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
- Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
- Sigorta bedelini almak maksadıyla,
- Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle, işlenmesi durumunda hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Yani uygulamada en çok gördüğümüz TCK m.158/1-f “Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,” dolandırıcılık suçu işlendiği takdirde verilecek temel ceza 4 yıldan az olmayacaktır. Bununla birlikte, nitelikli dolandırıcılık suçunda TCK m.43 zincirleme suç hükümleri de uygulanabileceğinden verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılma ihtimali de mevcuttur.
TCK m. 158/3 uyarınca nitelikli dolandırıcılık suçu ile dolandırıcılık suçunun 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılacaktır. Suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek ceza bir kat artırılacaktır.
Özet olarak nitelikli dolandırıcılık suçundan alınacak ceza her olayın özelinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak, suçun cezasının yüksek ve cezada artırıma gidilebilecek birden çok neden olması sebepleri ile nitelikli dolandırıcılık suçundan yargılanan kişilerin alanında uzman ve tecrübeli bir avukat ile çalışmasını tavsiye etmekteyiz.
NİTELİKLİ DOLANDIRICILIKTAN BERAAT EDİLİR Mİ?
Ceza yargılamasında kişi hakkında verilen ceza hükmü kesinleşene kadar kişini masum olduğu kabul edilmektedir. Her suç türünde olduğu gibi nitelikli dolandırıcılık suçunda da kişilerin beraat etme ihtimali vardır. Erzurum ceza avukatı arayışında olan ceza yargılamasında sanık olarak yer alan kişiler için nitelikli dolandırıcılık suçlarının savunmalarında da bilgi ve birikimimizle hukuki danışmanlık vermekteyiz.
DOLANDIRICILIKTA ZARAR GİDERİLİRSE NE OLUR?
Etkin pişmanlık Türk Ceza Kanunu’nun 168. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre de dolandırıcılık suçu ile ilgili etkin pişmanlık hükümleri uygulanacaktır. Mağdurun zararı kovuşturma başlamadan giderilirse verilecek cezanın üçte ikisine kadar indirim yapılacaktır. Ancak, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce mağdurun zararı giderilirse verilecek ceza yarısına kadar indirilir.
NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK SUÇU ŞİKAYETE TABİ Mİ?
Basit dolandırıcılık olarak nitelendirilen TCK m. 157’de belirtilen dolandırıcılık suçu şikayete tabidir. Ancak, TCK m. 158’de belirtilen nitelikli dolandırıcılık suçu şikayete tabi değildir. Müştekinin şikayetinden vazgeçmesi çok bir önem arz etmezken müştekinin zararının giderilmesi etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için oldukça önemlidir.
Avukatın kaleminden dolandırıcılık suçu ile ilgili metin özet formatında olup hukuki güvence sağlamamaktadır. Yaşadığınız hukuki uyuşmazlıkla ilgili ayrıntılı bilgi ve destek almak için bize ulaşabilirsiniz.
