Nitelikli yağma suçu TCK m.149’da düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre nitelikli yağma suçu;
“Madde 149- (1) Yağma suçunun;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) (Değişik: 18/6/2014-6545/64 md.) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
h) Gece vaktinde,
İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.” Olarak tanımlanmıştır.
- Yağma suçunun silahla işlenmiş olması nitelikli yağma suçunu oluşturmaktadır. Silah terimi TCK m.6/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Ancak, yağma suçundan silah nedeniyle artırım yapılması için bu silahın mutlaka ateşli silah olmasına gerek yoktur. Bu silahın gerçeğe benzemesi ve korkutucu etkisinin olması yeterli sayılmaktadır. Silaha örnek olarak kuru sıkı tabanca, bıçak, tornavida, kurt köpeği, balta vs gösterilebilmektedir.
- Yağma suçunun diğer bir nitelikli hali ise kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle bu suçu işlemesidir. Burada kanunun anlatmak istediği kişinin kendisini dış görünüşü itibariyle kendisine benzemeyecek bir hale getirmesidir. Örnek vermek gerekirse kadın çorabı veya maskenin yüze takılması, takma sakal, erkeğin kadın veya kadının erkek kıyafetleri giymesi. Burada önemli olan ise suçun iştirak halinde işlenmesi durumunda faillerden yalnızca birinin kendini tanınmayacak hale sokması bunu bilen diğer tüm suç ortakları bakımından da nitelikli halin uygulanması için yeterli olacaktır.
- Nitelikli yağmanın diğer bir şekli ise suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesidir. Birden fazla kişi teriminden anlaşılması gereken iki ve daha fazla kişinin bu suçu birlikte işlemesidir.
- Yağma suçunu nitelikli hale getiren diğer bir mesele ise yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde yağma suçunun işlenmesidir. Yol kesmek suretiyle nitelikli yağma suçundan bahsedebilmek için bu suçun yol üzerinde gerçekleştirilmesi yeterli değildir. Suçun mağdurunun yoldan geçmesi beklemek suretiyle tasarlayıp işlenmiş ve geçiş özgürlüğü kısıtlanarak önü kesilmiş olmalıdır. Yağma suçunun konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde işlenmesi durumunda ise faile ayrıca konut veya işyeri dokunulmazlığı ihlali suçundan ceza verilmeyecektir. Bu nitelikli halin oluşması için cebir veya tehdit veya alma unsurlarından herhangi birinin konut veya işyerinde yapılması yeterlidir.
- Yağma suçunun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi durumunda da nitelikli yağma suçu meydana gelecektir. Ancak, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı da yağma suçunun oluşması için cebir veya tehdit eyleminin gerçekleşmesi gerekmektedir.
- Yağma suçu var olan veya varsayılan suç örgütlerinin oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde de nitelikli hal meydana gelecektir. Bu durumda bu örgüt gizli veya açık örgüt olabileceği gibi hatta hiç olmayıp olduğu varsayılan bir örgüt dahi olabilir.
- Yağma suçu suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla işlenmesi de nitelikli yağma suçuna konu olacaktır. Burada ise TCK m.220 anlamında suç örgütü olması gerekmektedir. Failin örgüte yarar sağlamak amacıyla hareket etmesi yeterli olup yağma neticesinde elde edilenlerin örgüte aktarılması zorunlu değildir. Bu örgüt silahlı olabileceği gibi silahlı olmayan örgüt de olabilir. Önemli olan TCK m.220 anlamında suç örgütü olmasıdır.
- Yağma suçunu nitelikli hale getiren diğer bir husus ise suçun geceleyin işlenmesidir. TCK m.6/1-e maddesine göre gece vakti güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi anlaşılmaktadır. Suçun işlendiği vaktin gece vakti mi gündüz vakti mi olduğu kesin olarak tespit edilemediği takdirde ise sanık lehine hareket edilerek gündüz işlendiği kabul edilmelidir.
Kanuna göre nitelikli yağma suçunun cezası on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasıdır. Bununla birlikte yağma suçundan yapılacak yargılamada görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Yağma suçunun konusu başkasına ait olan taşınır bir mal veya hak alacağıdır. Yağma suçu ile ilgili soruşturma ve kovuşturma yapılması CMK m. 150/3 uyarınca sanık veya şüphelinin müdafiisi olmadan yapılamayacaktır. Yağma suçu ile ilgili tutukluluk süresi en çok 2 yıldır. Ancak, zorunlu hallerde bu süre 3 yıl daha uzatılabilir. Yani toplam tutukluluk süresi 5 yıla kadar uzatılabilecektir. Yağma suçu ile ilgili CMK m.128 uyarınca kişilerin hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilir. Bu suçla ilgili kaçak sanığın duruşmaya gelmesini sağlamak amacıyla Türkiye’de bulunan mallarına, hak ve alacaklarına el konulabilir. Bu malların idaresi için kayyım atanabilir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNDAN TUTUKLAMA OLUR MU?
Tutuklama nedenleri hukukumuzda CMK m.100’de belirtilmiştir. CMK m. 100/3 ise bazı suçları sayıp bu suçların işlendiğine ilişkin somut delil olması durumunda tutuklama nedeninin olabileceğini belirtmiştir. Sayılan suçlar içerisinde yağma suçu da olduğu için yağma suçunda kuvvetli suç şüphesi olduğunda tutuklama kararının çıkma ihtimali yüksektir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNUN CEZASI NEDİR?
Nitelikli yağma suçunun cezası kanuna göre on yıldan onbeş yıla kadardır. Ancak, verilecek ceza aralığı geniş bir aralık olup sanığın geçmişine, etkin pişmanlık hükümlerine ve diğer etkenlere göre değerlendirilecektir. TCK m. 168 etkin pişmanlık hükümlerini düzenlemektedir. TCK m. 168/3’e “Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde üçte birine kadarı indirilir.” Diyerek nitelikli yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösterilmesi durumunda verilecek cezada yapılacak indirimi düzenlemiştir. Yine TCK m.62’ye göre takdirim indirim sebepleri varsa hâkim ceza tayininde bu durumu da dikkate almak zorundadır. Nitelikli yağma suçunun cezasının sadece hapis cezası olması ve ceza miktarının yüksek olması sebebiyle ilgili suçtan hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılan kişilerin ivedilikle bir ceza avukatına danışması tavsiye edilmektedir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNUN ZAMANAŞIMI SÜRESİ NE KADARDIR?
Nitelikli yağma suçu için olağan dava zamanaşımı süresi 15 yıldır.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNDAN NASIL BERAAT EDİLİR?
Yağma suçunun unsurları incelendiğinde suçun oluşması için kendisinin veya yakının, hayatına vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit edilmesi veya cebir kullanılması gerekmektedir. Bunlarla beraber malın teslimi veya malın alınmasına karşı koyulmamasına mecbur bırakılması gerekmektedir.
Burada önemli olan kullanılan cebrin kişiye karşı kullanılmış olması gerekmektedir. Yağma suçundaki cebrin varlığı için mutlaka yaralanma olması gerekmemektedir. Yaralanma olmasa da cebrin varlığı kabul edilebilmektedir. Ancak, cebrin kişiye değil de eşyaya karşı kullanıldığı durumlarda olayın niteliğine göre mala zarar verme gibi başka suçlar oluşma ihtimali olsa da yağma suçundan söz edilemeyecektir.
TCK yağma suçu için tehdidin yöneldiği değerleri hayat, vücut dokunulmazlığı, cinsel dokunulmazlık ve malvarlığı dokunulmazlığı olarak sınırlandırmıştır. Bu konuları kapsamayan tehditler için yağma suçundan bahsedilemeyecektir. Bunlarla birlikte, tehdidin kişiyi malı teslim etmeye veya almasına ses çıkarmamaya yöneltmeye elverişli nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir.
Yağma suçu ile görülen yargılamada suçun unsurlarındaki eksikliklerin tespit edilmesi ve savunmanın buna göre yapılması sonucunda diğer tüm suçlarda olduğu gibi beraat kararı alınabilecektir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇU YÜZ KIZARTICI SUÇ MU?
Hukukumuzda yüz kızartıcı suç olarak belirlenen suç türü yoktur. Toplumdaki yüz kızartıcı suç algısının temel dayanağı ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun devlet memurluğuna alınacaklar için belirlenen ilgili kanunun 48. maddesindeki sayılan suçlardır. İlgili maddeye göre,
- Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar
- Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
- Zimmet,
- İrtikap,
- Rüşvet,
- Hırsızlık,
- Dolandırıcılık,
- Sahtecilik,
- Güveni kötüye kullanma,
- Hileli iflas,
- İhaleye fesat karıştırma,
- Edimin ifasına fesat karıştırma,
- Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
- Kaçakçılık, suçlarından mahkûm olanlar devlet memuru olamayacaktır. Bu sebeple, yağma suçundan mahkûm olanlar devlet memuru olabilecektir. Yani, nitelikli yağma suçu yüz kızartıcı bir suç değildir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNUN YATARI NE KADARDIR?
Nitelikli yağma suçu ve diğer suçlar için verilecek ceza değişebileceğinden net bir yatar hesabı söylemek imkansızdır. Ceza miktarı ile suçun işlendiği tarih ve tekerrür durumları başta olmak üzere diğer etkenlere göre de kişinin yatacağı süre değişebilecektir.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNDA ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİ UYGULANIR MI?
Zincirleme suç TCK m. 43’te düzenlenmiştir. Ancak, TCK m.43/3’e göre zincirleme suç hükümleri kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz. Bu sebeple, nitelikli yağma suçunda zincirleme suç hükümleri uygulanmayacaktır.
NİTELİKLİ YAĞMA SUÇUNDA İNDİRİM SEBEPLERİ NELERDİR?
Nitelikli yağma suçu TCK m.168’e göre etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabileceği bir suçtur. Bu sebeple etkin pişmanlık durumlarında verilecek cezada indirim yapılacaktır. Bununla beraber, TCK m.150’de daha az ceza gerektiren hal düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre,
“Daha az cezayı gerektiren hâl
Madde 150- (1) Kişinin bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanması halinde, ancak tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
(2) Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.” Alacağın tahsili amacıyla tehdit veya cebir kullanılması halinde yağma suçundan ceza verilmeyecektir. Ayrıca, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle de verilecek cezada indirim yapılabilecektir.
Avukatın kaleminden nitelikli yağma suçu ile ilgili bu metin özet formatında olup hukuki güvence sağlamamaktadır. Yaşadığınız hukuki uyuşmazlıkla ilgili ayrıntılı bilgi ve destek almak için bize ulaşabilirsiniz.
