Hırsızlık suçunun basit hali Türk Ceza Kanunu’nun 141. Maddesinde düzenlenmiştir. Nitelikli hırsızlık suçu ise Türk Ceza Kanunu’nun 142. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre nitelikli hırsızlık suçu;
Madde 142- (1) Hırsızlık suçunun;
a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
b) (Mülga: 18/6/2014-6545/62 md.)
c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
f) (Mülga: 2/7/2012-6352/82 md.) İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
g) (…)64 büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
h) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında, İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 6/12/2006 – 5560/6 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.
(5) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.” Olarak tanımlanmıştır.
- Nitelikli hırsızlık suçunun1. Ve 2. Fıkrasındaki suçlara bakmakla görevli mahkeme asliye ceza mahkemesi iken 3. Fıkrada görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
- Hırsızlık suçu ile konut dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçları da işlenir ise gerçek içtima hükümleri uygulanacaktır ve bu suçlar da şikayete ve uzlaşmaya tabi olmaktan çıkacaktır.
- Hırsızlık ve mala zarar verme suçlarının konusu aynı ise sadece hırsızlık suçundan ceza verilecektir. Ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilmeyecektir. Örnek vermek gerekirse motosikletin çalındıktan sonra tekerlerinin kesilmesi halinde sadece hırsızlıktan ceza verilmelidir.
Nitelikli Hırsızlık Suçundan Ne Kadar Ceza Alınır?
Nitelikli hırsızlık suçunu düzenleyen madde oldukça uzun ve birden fazla seçeneği düzenleyen geniş bir maddedir.
- TCK m.142/1 fıkrasına göre verilecek ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıdır.
- Maddenin ikinci fıkrasına giren hallerde ise verilecek ceza beş yıldan on yıla kadar hapis cezasıdır. 2 fıkranın b bendinde belirtilen surette beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde ise verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılacaktır.
- Maddenin üçüncü fıkrasına giren durumlarda yani suçun sıvı veya gaz halindeki enerji hakkında veya bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde verilecek ceza beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasıdır. Bu fiilin örgütün faaliyeti kapsamında işlenmesi halinde ise ceza yarı oranında artırılacaktır.
- Yani nitelikli hırsızlık suçunu cezası genel itibariyle üç yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası olabilecektir. Verilecek ceza belirlenirken sanığın geçmişi, TCK m. 168 uyarınca etkin pişmanlık durumu, TCK m. 145 uyarınca hırsızlığa konu malın değerinin azlığı, TCK m.43 uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gibi durumlar dikkate alınarak ceza tayinine karar verilecektir. Yine TCK m.62’ye göre takdirim indirim sebepleri varsa hâkim ceza tayininde bu durumu da dikkate almak zorundadır. Hırsızlık suçunun cezasının sadece hapis cezası olması ve ceza miktarının yüksek olması sebebiyle ilgili suçtan hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılan kişilerin ivedilikle bir ceza avukatına danışması tavsiye edilmektedir. Erzurum ceza avukatı arayışında olan şüpheli veya sanıkların tarafımıza ulaşması halinde gerekli danışmanlık hizmetini alabileceklerdir.
Nitelikli Hırsızlık Suçundan Tutuklama Olur Mu?
Tutuklama nedenleri hukukumuzda CMK m.100’de belirtilmiştir. CMK m. 100/3 ise bazı suçları sayıp bu suçların işlendiğine ilişkin somut delil olması durumunda tutuklama nedeninin olabileceğini belirtmiştir. Sayılan suçlar içerisinde nitelikli hırsızlık suçu da olduğu için hırsızlık suçunda kuvvetli suç şüphesi olduğunda tutuklama kararının çıkma ihtimali yüksektir. Maddenin birinci ve ikinci fıkrasındaki suçla ilgili tutukluluk süresi CMK 102/1. Maddesi uyarınca en çok bir yıldır. Zorunlu hallerde 6 ay daha uzatılabilir. Bu süreye kanun yolunda geçen süre dahil değildir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasındaki suçlarla ilgili CMK m.128 uyarınca kişilerin hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilir. Yine maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasındaki suçlarla ilgili kaçak sanığın duruşmaya gelmesini sağlamak amacıyla Türkiye’de bulunan mallarına, hak ve alacaklarına el konulabilir. Bu malların idaresi için kayyım atanabilir.
Nitelikli Hırsızlık Suçunda Zamanaşımı Ne Kadardır?
Maddenin tüm fıkralarındaki suçlar için olağan dava zamanaşımı süresi 15 yıldır.
Nitelikli Hırsızlık Suçu Şikayete Tabi Midir?
Nitelikli hırsızlık suçunu takibi şikâyete tabi değildir. Bu suç ile ilgili re’sen soruşturma ve kovuşturma yapılabilir.
Nitelikli Hırsızlık Suçu Uzlaştırmaya Tabi Midir?
Türk Ceza Kanunu’nun 141. Maddesinde düzenlenen basit hırsızlık suçu uzlaştırma kapsamındayken 142. Maddesinde düzenlenen nitelikli hırsızlık suçu uzlaştırma kapsamında değildir.
Nitelikli Hırsızlık Suçunda Zincirleme Suç Hükümleri Uygulanır Mı?
Zincirleme suç TCK m. 43’te düzenlenmiştir. Nitelikli hırsızlık suçu için de zincirleme suç hükümleri uygulanacaktır. Zincirleme suçta ise, bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır.
Nitelikli Hırsızlık Suçunda İndirim Sebepleri Nelerdir?
Nitelikli hırsızlık suçunda TCK’nın 168. Maddesine göre etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecektir. İlgili maddeye göre mağdurun zararı kovuşturma başlamadan giderilirse verilecek cezanın üçte ikisine kadar indirim yapılacaktır. Ancak, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce mağdurun zararı giderilirse verilecek ceza yarısına kadar indirilir. Yani, hırsızlık suçunda etkin pişmanlık uygulanır mı sorusunun cevabı TCK m. 168 uyarınca evet olacaktır.
Ancak, TCK m 145 uyarınca nitelikli hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak ceza vermekten vazgeçilebilir. Yargıtay malın değerinin az olması durumunda indirim yapılabileceğini ancak ceza vermekten vazgeçmek için somut olayın özelliğine ve suçun işleniş şekline göre değerlendirme yapılması gerektiğini düşünmektedir. Nitelikli hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değeri suç tarihine göre belirlenecektir. Suç tarihinden sonra malın değerinin azalması ya da artması sonucu değiştirmeyecektir. Zincirleme suç hükümlerinin uygulanacağı durumlarda ise malın değerinin az olup olmadığı tespit edilirken toplam değer üzerinden hesaplanarak bulunması gerekecektir. Nitelikli hırsızlık suçu iştirak halinde, yani birden fazla kişi tarafından, işlendiği durumlarda ise her bir fail payına düşen miktara göre değil çalınan eşyaların tamamının bedeli dikkate alınacaktır.
Nitelikli Hırsızlıktan Beraat Edilir Mi?
Ceza yargılamasında kişi hakkında verilen ceza hükmü kesinleşene kadar kişinin masum olduğu kabul edilmektedir. Her suç türünde olduğu gibi nitelikli hırsızlık suçunda da kişilerin beraat etme ihtimali vardır. Erzurum ceza avukatı arayışında olan ceza yargılamasında sanık olarak yer alan kişiler için hırsızlık suçlarının savunmalarında da bilgi ve birikimimizle hukuki danışmanlık vermekteyiz.
Nitelikli Hırsızlık Yüz Kızartıcı Suç Mu?
Hukukumuzda yüz kızartıcı suç olarak belirlenen suç türü yoktur. Toplumdaki yüz kızartıcı suç algısının temel dayanağı ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun devlet memurluğuna alınacaklar için belirlenen ilgili kanunun 48. maddesindeki sayılan suçlardır. Hırsızlık suçu ise ilgili kanunda sayılan suçlardan biridir. Bu sebeple, nitelikli hırsızlık suçunun halk arasında yüz kızartıcı suç kategorisine girdiğini düşünmekteyiz.
Nitelikli Hırsızlık Suçunun Yatarı Ne Kadardır?
Nitelikli hırsızlık suçu ve diğer suçlar için verilecek ceza değişebileceğinden net bir yatar hesabı söylemek imkansızdır. Ceza miktarı ile suçun işlendiği tarih ve tekerrür durumları başta olmak üzere diğer etkenlere göre de kişinin yatacağı süre değişebilecektir.
Avukatın kaleminden nitelikli hırsızlık suçu ile ilgili bu metin özet formatında olup hukuki güvence sağlamamaktadır. Yaşadığınız hukuki uyuşmazlıkla ilgili ayrıntılı bilgi ve destek almak için veya Erzurum ceza avukatı arayışınız için bize ulaşabilirsiniz.
