İdari işlemler hukukumuzda idare hukuku başlığında düzenlenmiştir. Kamu kurumları karşısında güçsüz ve savunmasız olan vatandaşın da kendini savunması gereken bir alan olmalıdır. Kamu kurumları tarafından hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen işlemlere karşı vatandaşların itiraz ve dava açma hakları vardır.
İdari İşlem Nedir?
İdari işlem, kamu gücü kullanılarak idare tarafından gerçekleştirilen ve vatandaşlar açısından hukuki sonuç doğurabilen tek taraflı işlemlerdir. İdari işlemler sonucuna yönelik açılacak davalar ise idare mahkemelerinde ve vergi mahkemelerinde çözülecektir.
İdare Mahkemelerinde Duruşma Yapılır Mı?
İdari davalar genel olarak dosya üzerinden inceleme yapılarak yürütülür, kural olarak duruşma yapılmaz. İdari yargıda duruşma yapılması istisnai bir durumdur. Bu sebeple, hakkında bir idari işlem tesis edilen vatandaşın kendi çabasıyla idare mahkemesinde hak arayışı büyük çoğunlukla olumsuz olarak sonuçlanmaktadır. Erzurum en iyi idari dava avukatı arayışında olan kişiler ise çalışacağı avukatın idari yargıda tecrübeli olması, gerektiği durumlarda ulaşılabilir olması ve süreç hakkında şeffaf bir şekilde bilgilendirme yapmasını isteyecektir.
İdari Davalar Nelerdir?
İdari davalar ise İYUK olarak kısaltılan İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeye göre idari dava türleri ise,
- İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,
- İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
- Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sıralanmıştır.
İdari yargı yetkisini ise idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri kullanmaktadır. Unutulmamalıdır ki, idari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari dava çeşitleri ise,
- İdari İşlemin İptali Davası: İdare tarafından vatandaş hakkında düzenlenen herhangi bir idari kararın iptali için açılan davadır. İdare tarafından verilen karar yetki yönünden hukuka aykırılık, (yer bakımından yetkisizlik, konu bakımından yetkisizlik, zaman bakımından yetkisizlik), şekil yönünden hukuka aykırılık, sebep yönünden hukuka aykırılık, konu yönünden hukuka aykırılık, amaç yönünden hukuka aykırılık sebeplerine dayanılarak iptal edilebilir. Örneğin, devlet memuru hakkında verilen bir disiplin cezasının iptali, işletilen bir işletmenin herhangi bir sebeple kapatılması için verilen kararın iptali, kamu görevlisi hakkında verilen görevden alma veya atama kararlarının iptali, idarece verilen haksız yıkım kararı vb. idari işlemin iptali davalarında kanunda belirtilen süreler çok önemli olup bahsi geçen süreler geçtikten sonra yapılan işlem hukuka aykırı olsa da geçerli hale dönüşecektir. Bu sebeple, en iyi Erzurum idare avukatı arayışında olan kişilerin kanunda öngörülen süreleri geçirmeden bahse konu işlemler için dava açması gerekmektedir.
- Tam Yargı Davaları: İdarenin herhangi bir işlem ve eylemi neticesinde maddi ve/veya manevi zarara uğrayan vatandaşlar tarafından bu zararların giderilmesi amacıyla idareye karşı açacakları tazminat davasıdır. Tam yargı davalarında da süreler çok önemli olup kanunda belirtilen süreler içerisinde vatandaşların davayı açması zorunludur.
- İdari Sözleşme Davaları: Kamu kurumları ile sözleşme yapan tarafların yaptıkları sözleşme ile ilgili ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümüne yönelik dava türüdür.
Yürütmenin Durdurulması Ne Demektir?
İYUK m.11’de üst makamlara başvurma meselesi düzenlenmiştir. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 2021 öncesinde altmış gün içerisinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılırken 2021 sonrasında bu süre 30 gün olarak değiştirilmiştir.
İdari Davalarda Avukat Tutmak Zorunlu Mudur?
İdari yargıda kural olarak avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. İdari yargılama yazılı yargılama olarak, yani dilekçeler üzerinden yapılır. Kural olarak duruşma yapılmaz. Dilekçeler de ciddi usul şartlarına tabidir. Kişilerin hak kaybı yaşamaması için idari davalarda kesinlikle alanında uzman ve tecrübeli bir avukatla çalışması tavsiye edilmektedir. Erzurum idari dava avukatı arayan kişilerin dosyasını avukat ile takip ettirmesi yaşayacağı hak kayıplarının önüne geçecektir.
Avukatın kaleminden idari davalar ile ilgili bu metin özet formatında olup hukuki güvence sağlamamaktadır. Yaşadığınız hukuki uyuşmazlıkla ilgili detaylı bilgi için İDARE HUKUKU sayfamızı ziyaret edebilir ve destek almak için veya Erzurum idare avukatı arayışınız için bize ulaşabilirsiniz.