İrtikap suçu TCK m. 250’de düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre irtikap suçu;
“İrtikap
Madde 250- (1) (Değişik: 2/7/2012-6352/86 md.) Görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlanmasına veya bu yolda vaatte bulunulmasına bir kimseyi icbar eden kamu görevlisi, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kamu görevlisinin haksız tutum ve davranışları karşısında, kişinin haklı bir işinin gereği gibi, hiç veya en azından vaktinde görülmeyeceği endişesiyle, kendisini mecbur hissederek, kamu görevlisine veya yönlendireceği kişiye menfaat temin etmiş olması halinde, icbarın varlığı kabul edilir.
(2) Görevinin sağladığı güveni kötüye kullanmak suretiyle gerçekleştirdiği hileli davranışlarla, kendisine veya başkasına yarar sağlanmasına veya bu yolda vaatte bulunulmasına bir kimseyi ikna eden kamu görevlisi, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) İkinci fıkrada tanımlanan suçun kişinin hatasından yararlanarak işlenmiş olması halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 2/7/2012-6352/86 md.) İrtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.” Olarak tanımlanmıştır.
İrtikap suçu ile ilgili korunan hukuki yarar kamu idaresinin güvenilirliği, işleyiş düzenidir. Suçun faili ancak kamu görevlisi olabildiğinden irtikap suçu özgü suçtur. Failin, suçun işlendiği sırada kamu görevlisi olması yeterli olup görev başında veya görev yerinde olma zorunluluğu yoktur.
İrtikap suçunu düzenleyen maddenin birinci ve ikinci fıkrasındaki suçla ilgili tutukluluk süresi CMK m.102/2,4 uyarınca soruşturma evresinde en çok bir yıl; kovuşturma evresinde ise en çok iki yıldır. Zorunlu hallerde kovuşturma evresinde 3 yılda uzatılabilir. Bu süreye kanun yolunda geçen süreler dahil değildir. Üçüncü fıkradaki suçla ilgili tutukluluk süresi ise soruşturma evresinde en çok 6 ay, kovuşturma evresinde 1 yıldır. Zorunlu hallerde kovuşturma evresinde 6 ay daha uzatılabilir. Bu süreye kanun yolunda geçen süre dahil değildir. İrtikap suçu ile ilgili CMK m.128 uyarınca kişilerin hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilir. İrtikap suçu ile ilgili zincirleme suç hükümleri uygulanabilecektir.
İrtikap Suçunda Zamanaşımı Ne Kadardır?
İrtikap suçu ile ilgili birinci fıkradaki suç için olağan dava zamanaşımı süresi 15 yıldır. İkinci ve üçüncü fıkralardaki suç için ise olağan dava zamanaşımı 8 yıldır.
İrtikap Yüz Kızartıcı Suç Mudur?
Hukukumuzda yüz kızartıcı suç olarak belirlenen suç türü yoktur. Toplumdaki yüz kızartıcı suç algısının temel dayanağı ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun devlet memurluğuna alınacaklar için belirlenen ilgili kanunun 48. maddesindeki sayılan suçlardır. İrtikap suçu ise ilgili kanunda sayılan suçlardan biridir. Bu sebeple, irtikap suçunun halk arasında yüz kızartıcı suç kategorisine girdiğini düşünmekteyiz.
İrtikap Suçu Uzlaşma Kapsamında Mıdır?
Hukukumuzda uzlaşma, suçun mağduru ile suç şüphelisinin anlaşması sonucunda ceza yargılamasının sona ermesidir. İrtikap suçu ise Türk Ceza Kanunu’nun dördüncü kısmı olan millete ve devlete karşı suçlar ve son hükümler kısmında düzenlenmiştir. Yani irtikap suçu kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlardandır. Bu sebeple, irtikap suçu uzlaşma kapsamında değildir. Ayrıca, uzlaştırmaya tabi suçlar CMK m. 253’te belirtilmiş olup irtikap suçu bu suçlar içerisinde değildir.
İrtikap Suçu Şikayete Tabi Midir?
İrtikap suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete tabi değildir.
İrtikap Suçunun Yatarı Ne Kadardır?
İrtikap suçu ve diğer suçlar için verilecek ceza değişebileceğinden net bir yatar hesabı söylemek imkansızdır. Ceza miktarı ile suçun işlendiği tarih ve tekerrür durumları başta olmak üzere diğer etkenlere göre de kişinin yatacağı süre değişebilecektir.
İrtikap Suçunda Hafifletici Neden Var Mıdır?
İrtikap suçunu düzenleyen TCM m.250’dir. İlgili maddenin son fıkrası incelendiğinde “İrtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.” denilerek menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu dikkate alınarak verilecek cezanın yarısına kadar indirim yapılma ihtimali vardır.
Avukatın kaleminden irtikap suçu ile ilgili bu metin özet formatında olup hukuki güvence sağlamamaktadır. Yaşadığınız hukuki uyuşmazlıkla ilgili ayrıntılı bilgi ve destek almak için bize ulaşabilirsiniz.
