Mülteci Ve Göçmen Hukuku

Mülteci ve göçmen hukukunu ise Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ve protokoller belirlemiştir. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 1. Maddesine göre bu kanunun amacı, yabancıların Türkiye’ye girişleri, Türkiye’de kalışları ve Türkiye’den çıkışları ile Türkiye’den koruma talep eden yabancılara sağlanacak korumanın kapsamına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Mülteci kavramı ise Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 61. Maddesinde tanımlanmıştır. İlgili kanunun 61. Maddesine göre mülteci, “Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri sonrasında mülteci statüsü verilir.” şeklinde tanımlanmıştır. 

Göçmen kavramı ise uluslararası hukukta tam olarak tanımlanmamıştır. Ancak, kısaca bahsetmek gerekirse kişinin bulunduğu ülkede meydana gelen siyasi, ekonomik, sağlık, sosyal ve insani nedenlerle kendisini ve/veya ailesinin yaşam standartlarını korumak ve/veya yükseltmek amacıyla başka bir ülkeye göç etmesidir.

İç hukukumuzda ise Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu; yabancıların Türkiye’ye giriş ve Türkiye’den çıkışlarını, vize zorunluluğunu, vize başvurusunu, vize muafiyetini, ikamet izni, ikamet izni başvurularını, ikamet izinlerine ilişkin diğer hususları, ikamet izni türlerini ve sınır dışı etme kararlarını ve bu kararlara karşı itiraz edilebilecek süreç ve mercileri düzenlemiştir.  Uygulamada en çok karşılaştığımız dava türü ise sınır dışı etme kararının iptaline yönelik yani DEPORT kararının iptali için açılan davalardır. Sınır dışı etme kararı idari bir karar olduğu için iptali için açılacak dava idare mahkemesinde açılacaktır. Ancak, açılacak davada belirli şekil ve süre şartları olduğundan avukat ile süreci takip etmek hak kaybının önüne geçecektir.  Erzurum deport avukatı arayışında olan kişiler için öncelik olarak sınır dışı kararının yani deport kararının iptal edilerek sınır dışı işleminin durması gereklidir. 

Erzurum mülteci avukatı veya Erzurum göçmen avukatı arayışında olan kişiler genellikle bir yakını hakkında sınır dışı kararı verilerek yakının geri gönderme merkezine alınmasıyla bu arayışa başlamışlardır. Erzurum geri gönderme merkezi olarak da adlandırılan Aşkale geri gönderme merkezine alınan yabancı hakkında sınır dışı kararı, yani deport kararı verilmiş olma ihtimali yüksektir. Hakkında sınır dışı kararı verilen yabancı için açılacak iki dava vardır. Birincisi, idare tarafından verilen sınır dışı kararının iptali için açılacak idare hukuku alanına giren idari dava.  İkincisi ise hakkında idari gözetim kararı verilen yabancı için idari gözetimin sonlandırılması için sulh ceza hakimliğine yapılacak olan itirazdır.

Türkiye’ deki yabancılar için sınır dışı kararı belirli durumlarda verilebilecektir. Yabancıların deport edilebilmesi için alınacak karar ilgili kanuna göre alınacaktır.  Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. Maddesine göre,

Sınır dışı etme kararı alınacaklar

MADDE 54 – (1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:

a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler

b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar

c) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar

ç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar

d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar

e) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler

f) İkamet izinleri iptal edilenler

g) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler

ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler

h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler^[20]

ı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler

i) Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar

j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar

k) (Ek: 3/10/2016-KHK-676/36 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/31 md.) Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler. Hakkında sınır dışı etme kararı verilecektir. 

Erzurum göçmen avukatı, Erzurum deport avukatı, Erzurum mülteci avukatı ise yabancıların ikamet başvuru süreçleri ve bunlarla ilgili dava süreçleri, sınır dışı etme kararlarının iptaline yönelik açılacak davaların takibi, yabancının geri gönderme merkezinden çıkarılması için yapılacak olan itirazların takibi süreçlerini yürütmektedir. Avukat M. Emirhan AKDAĞ ise müvekkillerine ikamet izni başvurularında, reddedilen ikamet başvurularına ilişkin davalarda, sınır dışı ve deport kararlarının iptali için açılacak davalarda, yabancının geri gönderme merkezinden çıkması için yapılacak itiraz davalarda tecrübeli ekibiyle müvekkillerine hizmet vermektedir.